|
|
|
|
|
 |
| |
dunyaburda.com'te iyi eğlenceler.. |
|
|
Türkü Hikayaleri : Yaşanmış
Türkü Hikayeleri ve Sözleri
Bir Yıldız Doğdu Yüceden |
|
İntihar eden Mefaret Hanım'ın
öyküsü yarım asırdır filmlere konu oldu, türküsü
Bodrum ve Milas yöresinin dilinden düşmedi ama kimse
"gerçeği" bilemedi. Bodrum Hakimi, şimdi, Tolga
Çandar'ın çıkardığı "Türküleri Egenin 2" albümüne
adını verdi. İşte size birden fazla gerçeği olan
yaşanmış bir öykü.
Bodrumlular erken biçer ekini
Feleğe kurban mı gittin
Bodrum Hakimi
Türkiye'nin ilk kadın hakimlerindendi Bodrum Hakimi.
Tek görev yeri Bodrum değildi elbet, ama Bodrumlular
onu öyle sevmişlerdi ki... Bu dürüst, gözüpek,
"erkek gibi" hakim hanıma saygıyla karışık bir sevgi
duyuyorlardı. Aslen nereli olduğu önemli değildi,
"Bodrum Hakimi" idi o.
"Mefaret Tüzün (Bodrum Hakimi) Tavşanlı 1906 -
Bodrum 1954
Türkiye'nin ilk kadın hakimlerinden olan Tüzün, 24
Eylül 1951 yılında Bodrum'da göreve başladı.
Keşiflere at sırtında gidip gelen hakime hanım,
cesurluğu ve girişimciliğiyle kısa zamanda yöre
halkının sevgisini kazanmıştı. 1954'te kaybettiği
nişanlısının ardından Tüzün'ün de beklenmedik ölümü,
Bodrum'da büyük üzüntü yarattı. Bodrumlular, Hakim'e
olan sevgilerini adına bir türkü yakarak yaşatmaya
çalışmışlardır".
Bodrum'da iz bırakanlar takviminde böyle tanıtılıyor
Bodrum Hakimi Mefaret Tüzün. Hakkında bundan
fazlasını öğrenmek de pek mümkün değil zaten.
Denediğiniz zaman resmi makamlardan da Bodrum'un
yaşlılarından da aynı tepkiyi alıyorsunuz: "Niye
soruyorsunuz? Geçmiş zaman, ne olmuşsa olmuş bitmiş
işte, öğrenip de ne yapacaksınız?" Bodrumlular söz
birliği etmişçesine 43 yıldır saklıyor Mefaret
Hanım'ın ölüme götüren sırrı.
Mefaret Hanım'ın arkasından halkın yaktığı türküyü
yıllar sonra seslendirip yeni albümüne alan Tolga
Çandar, uzun süre bu sırrın izini sürmüş. Ama zar
zor açtığı her kapının arkasında birbirinden farklı
öyküler çıkmış karşısına.
Bunlardan bir tanesine göre, Hakim Hanım Bodrum'da
bir gence idam cezası vermiş. Bunun üzerine çocuğun
ağabeyi onu kaçırıp Turgutreis'in karşısındaki Çatal
adalarında tecavüz etmiş. Bundan çok etkilenen
Mefaret Hanım da dönüşte kendisini öldürmüş.
Anlatılan diğer öyküler ise ayrıntıları farklı olsa
da Mefaret Hanım'ın ölümünün arkasında bir aşk
olduğu yolunda. Bunlardan biri, "Bodrum Hakimi"
filmine de konu olan öykü. Türkan Şoray'ın bütün
azametiyle canlandırdığı muhteşem hakim hanımın
hiçbir zor karşısında eğilmeyen başı sonunda bir
aşka yenik düşüyordu. Ya sevdiği adama ölüm cezası
verecekti, ya da... İkinci yolu seçti Bodrum Hakimi.
Şu Bodrum'un dağlarında ceylanlar dolaşır
Kara haber Mefaret Hanıma pek tez ulaşır
Bodrum'da sıkı sıkı mühürlenmiş ağızlardan yarım
yamalak dökülenler ise, hakim hanımın sevgilisinin
filmdeki gibi bir suçlu değil, Bodrum'un savcısı
olduğu yönünde. Ama bu aşkın Mefaret Hanım'ı neden
intihara sürüklediği konusunda rivayet muhtelif.
Karşılıksız değildi aşkı besbelli. Ama herhalde
evlenemeyeceklerdi. Ama neden? Savcı evli miydi, ya
da önce evlilik vaadettiği Mefaret Hanım'ı sonra
terk mi etti... Büyük olasılıkla Bodrumlular pek
sevdikleri "hakim hanım"larına böyle gayrimeşru bir
ilişkiyi yakıştırmak istemediklerinden susuyorlar bu
konuda, takvimlerinde bile "nişanlısı" sıfatını
kullanmayı tercih ediyorlar.
Mefaret Hanım'ın son gecesine ilişkin anlatılanlar
ise daha da hazin. Milaslı Türk sanat müziği
bestekarı Zeki Duygulu'nun konseri var o gece.
Bodrumlular ciple Milas'ın yolunu tutuyor. Mefaret
Hanım da aralarında. Ve o gece konserde bir şarkıyı
tam üç kez çaldırıyor:
Uslu dur kadınım çıldırtma beni
Ben artık bildiğin o ten değilim
Bir başka yağmurla ıslak mendilim
Yeter artık ağlatma beni
Uslu dur kadınım çıldırtma beni
Dökülmüş yaprağım, sararmış güzüm
Çiğli kirpiklerle yaşlıdır gözüm
Bu gurbet ellerde ben bir öksüzüm
Yeter artık ağlatma beni
Uslu dur kadınım çıldırtma beni
Bu konser Bodrumlular'ın Mefaret Tüzün'ü son görüşü
oluyor. Tolga Çandar o gece kendini asan hakim
hanımın ölümünün Bodrum'da ne büyük bir üzüntü
yarattığını annesinden dinlemiş. O zamanlar henüz
çocuk olan annesi tarlada çalışırken gelen ve mola
veren otobüsü ve üstündeki cenazeyi hiç unutmamış.
Yıllarca ne bu öykü düşmüş dilinden ne de Bodrum
Hakimi'nin türküsü.
Hakim Hanım'ın memleketi Kütahya Tavşan
Hakim Hanım sen eyledin bizleri perişan
Bu Kütahya konusu da ayrı bir muamma. Takvimde de
türküde de Mefaret Hanım'ın Tavşanlılı olduğu
söylense de bunun aslı yok gibi. Tavşanlı
kaymakamıyla konuşan Tolga Çandar Hakim Hanım'ın bir
süre Tavşanlı'da görev yaptığını, tıpkı Bodrum'daki
gibi yöre halkı tarafından çok sevildiğini, giderken
de gözyaşları içinde konvoylarla uğurlandığını
öğrenmiş. Mefaret Tüzün'ün gerçekte Tekirdağlı
olduğu sanılıyor.
Çandar, kendisini çocukluğundan beri derinden
etkileyen bu kadının peşini bırakmamaya kararlı.
Elinde Bodrum kaymakamlığından zar zor edindiği
sararmış bir fotoğraf var. Hakim'in sevgilisi olduğu
söylenen savcıyı aramış, bulamamış, akrabalarına
sormuş, öğrenememiş, şimdi Adalet Bakanlığı'nda
araştırmalarına devam ediyor. Bu arada da hiç
olmazsa bir türküyle bu talihsiz kadına bir selam
gönderiyor.
Türkü, Bodrumlular'ın yaktığı bir ağıt ama Milaslı
radyo sanatçısı Nazmi Yükselen onu TRT repertuvarına
girecek şekilde düzenlemiş ve 60'lı yıllarda plağa
okumuş. İşin ilginç yanı, Tolga Çandar Yunan adası
Kos'ta da dinlemiş bu türküyü. Hemen sormuş "bu ne?"
diye, "karşıda yaşanmış bir öykü" demişler. Şimdi
Tolga Çandar'ın sesiyle yeniden hayat buluyor
"Bodrum Hakimi"nin öyküsü. Çok sade, tek bir
bağlamayla, kırk yıl uzaktan yürekleri dağlamaya
devam ediyor:
Nasıl astın Mefaret Hanım ipe de kendini
Altın makas gümüş bıçak ile doğradılar tenini |
|
|
|
|
2005